Son güncelleme: 23.05.2026 · ✓ Editöryal kontrolden geçti
Hasarlı Araç Sözlüğü — 50 Terim, Açık Tanım
Hasarlı, kazalı, pert, hurda araç dünyasında karşınıza çıkan tüm terimlerin anlamı. Sigorta, sovtaj, Tramer, kasko ve daha fazlası — 20+ yıllık sektör tecrübemizin ışığında, sade Türkçe ile.
Sovtaj
Sigorta şirketinin pert ettiği araç için belirlediği hurda/satış bedeli. Genelde gerçek piyasa değerinin %25-40'ı civarındadır.
Pert (Pert-i Külli)
Aracın tamir maliyetinin piyasa değerinin %70'ini aşması veya tamir edilemez halde olması durumu. Sigorta poliçesinden tam ödeme yapılır.
Hurda Belgesi
Aracın trafikten tamamen çıkarıldığını gösteren resmi belge. Bu araç tekrar trafiğe çıkamaz, sadece sökülerek parçaları kullanılır.
Çekme Belgesi
Aracın geçici olarak trafikten çekildiğini gösteren belge. Tamir sonrası tekrar trafiğe çıkabilir (muayene şartı ile).
Tramer
Türkiye Sigorta ve Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği'nin araç hasar kayıt sistemi. Bir aracın geçmiş hasar dökümü buradan sorgulanır.
Tramer Kaydı
Bir aracın yıllar içinde geçirdiği hasarların kayıtlı olduğu sistemdeki bilgisi. Satış esnasında alıcı tarafından sorgulanır.
Kasko
Araç sahibinin kendi aracına gelen zararları karşılayan isteğe bağlı sigorta türü. Hasar durumunda araç değeri üzerinden ödeme alınır.
Trafik Sigortası
Yasal zorunlu sigorta. Sadece karşı tarafa verilen zararı karşılar, kendi aracınızın hasarını ödemez.
Değer Kaybı
Araç kaza geçirdikten sonra piyasa değerinde oluşan düşüş. Hasarsız aynı modelle karşılaştırılarak hesaplanır.
Ağır Hasar
Aracın taşıyıcı (gövde, motor, şasi) parçalarında ciddi deformasyon olan hasar durumu. Tramer'e ağır hasar kaydı olarak işlenir.
Hafif Hasar
Aracın boyalı ve kaplama parçalarında oluşan, yapısal etkilemeyen hasarlar.
Airbag Hasarı
Kazada hava yastığının açılması. Yenisinin takılması maliyetli olduğu için değer kaybı önemli oranda yaşanır.
Şanzıman Arızası
Vites kutusunda oluşan mekanik problem. Tamir maliyeti aracın değerinin %20-40'ı arasında olabilir.
Motor Arızası
Motorda oluşan ve aracın hareket edememesine sebep olan ciddi mekanik problem.
Motor Yanması
Motorun aşırı ısınma veya yağsız çalışma sonucu içindeki parçaların erimesi/eğilmesi durumu. Genelde motor değişimi gerektirir.
Sel Hasarı
Aracın sel sularına maruz kalması ile motor, şanzıman ve elektronik aksamlarda oluşan hasar. Satılabilirliği düşüktür.
Yangın Hasarı
Aracın yanması sonucu oluşan kalıcı hasar. Genellikle hurda statüsünde değerlendirilir.
Dolu Hasarı
Aracın dolu yağmuruna maruz kalması ile kaput, tavan ve sac panellerde oluşan vurma izleri.
Sovtaj Pazarlığı
Sigorta şirketinin verdiği sovtaj teklifi üzerinde yapılabilen pazarlık süreci. Genelde %10-20 artırılabilir.
Sigorta Eksperi
Sigorta şirketi adına aracın hasarını değerlendiren ve sovtaj raporunu hazırlayan uzman.
Ekspertiz Raporu
Aracın hasar durumunu detaylı şekilde belirleyen teknik rapor. Sigortaya ve alıcıya sunulur.
Yetkili Servis
Marka üreticisinin onayladığı, garanti kapsamında tamir yapan servis.
Özel Servis
Marka onayı olmayan, daha uygun fiyatlı ama garanti kapsamında olmayan tamir merkezi.
Noter Devir
Aracın resmi olarak satıcıdan alıcıya geçişinin yapıldığı noter işlemi.
Ruhsat
Aracın resmi tescil belgesi. Satışta yeni sahibe devredilir.
Kasko Değeri
Sigorta şirketinin yıllık olarak yayınladığı, aracın sigortalı değeri.
Piyasa Değeri
Aracın gerçek satış değeri. Kasko değerinden farklı olabilir.
Hurda Bedeli
Hurdaya çıkarılan aracın metal ve parça olarak satış değeri. Düşük bir rakamdır.
Çekici Hizmeti
Hareket edemeyen aracın bir yerden başka yere taşınması için kullanılan platform aracı.
Yedek Parça Pazarı
Pert/hurda araçların parçalanarak parça olarak satıldığı sektör.
Sıfırlama
Tramer kaydının resmi olarak silinmesi (sadece belirli koşullarda mümkün).
Trafiğe Çıkış Belgesi
Çekme belgesi alınmış aracın tekrar trafiğe çıkabilmesi için alınan belge.
Muayene
TÜVTÜRK'te yapılan periyodik araç teknik kontrolü. Hasarlı araçlarda problem çıkabilir.
TÜVTÜRK
Türkiye'de araç muayenesi yapan resmi kuruluş.
KGM
Karayolları Genel Müdürlüğü. Bazı plaka ve trafik işlemlerinde devreye giren kurum.
EGM Trafik
Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü. Plaka ve tescil işlemleri.
Kaza Tespit Tutanağı
Trafik kazası anında düzenlenen, hasarın nasıl oluştuğunu belirten resmi belge.
Maddi Hasarlı Kaza
Sadece araçlarda hasar olan, can kaybı veya yaralanma olmayan kaza türü.
Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketi ile anlaşmazlık durumunda başvurulan, sigorta sektörü ihtilaflarını çözen kurum.
SGM
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Sigorta Genel Müdürlüğü).
Kasko Poliçesi
Kasko sigortasının detaylarını içeren resmi sözleşme.
Pert Total
"Pert-i Külli" ile aynı anlamda kullanılır. Aracın ekonomik olarak tamir edilemez sayılması.
Pert Geçmişi
Aracın geçmişte pert kaydı alıp almadığı bilgisi. Satışta değer düşürür.
Sigorta Bedeli
Sigorta şirketinin pert durumunda araç sahibine ödediği rakam (sovtaj hariç).
Sovtajsız Pert
Aracın sigorta şirketine teslim edilmeden, sahibinin sovtaj bedelini alıp aracı kendisinde bırakması.
Kısmi Hasar
Aracın belirli bir bölümünde olan, tamir edilebilir hasar türü.
Eski Hasar
Geçmişte oluşmuş ama Tramer'e yansımış hasar kaydı.
Boyalı Parça
Orjinal boyası dışında, sonradan boya yapılmış araç parçası. Değer kaybına sebep olur.
Değişen Parça
Kazada zarar gördüğü için sonradan değiştirilmiş orjinal parça. Tramer'e işlenir.
Orjinal Parça
Fabrikadan çıktığı şekliyle aracın üzerinde olan, hiç müdahale görmemiş parça.